काठमाडौं । सामान्य प्रशासन तथा भूमिसुधार मन्त्री प्रतिभा रावलले भूमिहीन सुकुम्बासी, भूमिहीन दलित र अव्यवस्थित बसोबासीलाई त्रासमा नबस्न आग्रह गर्दै कानुनसम्मत रूपमा लालपुर्जा पाउने अधिकार भएकालाई सरकारले लालपुर्जा उपलब्ध गराउने बताएकी छन् ।
कञ्चनपुरमा सुकुम्बासी समस्या समाधानका विषयमा सम्बन्धित समुदायसँगको भेटमा मन्त्री रावलले वर्षौँदेखि बसोबास गर्दै आएको स्थानबाट आफूहरूलाई हटाइने, डोजर चलाइने वा विस्थापित गरिने हो कि भन्ने त्रासमा नबस्न आग्रह गरेकी हुन् । ‘हजुरहरू एउटा कुरामा ढुक्क हुनुस् भने, जसले लालपुर्जा पाउनुपर्ने हो, कानुनसम्मत तरिकाले उसले लालपुर्जा पाउँछ,’ उनले भनिन्, ‘भूमिहीन सुकुम्बासी, भूमिहीन दलित, भूमिहीन अव्यवस्थित बसोबासी सबैले लालपुर्जा पाउनुहुन्छ । यो कुरामा ढुक्क हुनुहोस् ।’
मन्त्री रावलले सुकुम्बासी समस्या समाधान सरकारको प्राथमिकतामा रहेको बताउँदै देशभरको समस्या ५०० दिनभित्र समाधान गर्ने लक्ष्य सरकारको रहेको जानकारी दिइन् । उनले मन्त्रालय सम्हालेको पहिलो दिनदेखि नै देशभरका भूमिहीन सुकुम्बासीको समस्या समाधानका लागि काम गरिरहेको दाबी गरिन् । यसका लागि महिला समिति, जिल्ला समिति र भूमि समस्या समाधान समितिले समेत काम गरिरहेको उनले बताइन् ।
रावलले सुकुम्बासीको समस्या जटिल र संवेदनशील रहेको भन्दै सबै ठाउँमा एउटै प्रकृतिको समस्या नरहेको उल्लेख गरिन् । कतिपय स्थानमा कानुनी अड्चन रहेकाले विभिन्न प्रकृतिका समस्यालाई फरक–फरक ढंगले सम्बोधन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । ‘विषय जटिल छ, संवेदनशील छ । कतिपय कानुनी अड्चन छन् । एउटै खालको समस्या छैन, विभिन्न खालका समस्याहरू छन्,’ उनले भनिन्, ‘विभिन्न खालका समस्यालाई विभिन्न तरिकाले समाधान गर्नुपर्ने आवश्यकता छ । त्यसैले अलिकति समय लाग्छ ।’
मन्त्री रावलले सुकुम्बासी बस्तीमा आउने मन्त्री तथा नेताहरूलाई अबिर र खादा लगाएर सम्मान गर्न हतार नगर्न आग्रहसमेत गरिन् । उनले समस्या समाधान गरेर आएपछि मात्रै नेताहरूले सम्मान पाउन योग्य हुने बताइन् । ‘तपाईँहरूकोमा जति पनि मन्त्री, जति पनि नेताहरू आउनुहुन्छ, अबिर, खादा लगाइदिन हतार नगर्नुस् । उहाँहरूलाई सम्मान दिन हतार नगर्नुस्,’ उनले भनिन्, ‘समस्या समाधान गरेर आएपछि म तपाईँहरूको अबिर खादा लगाउँछु ।’ रावलले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका नेता आए पनि समस्या समाधान नभएसम्म सम्मान गर्न हतार नगर्न आग्रह गरिन् ।
‘पहिला तपाईँहरूको यत्रो वर्षौँदेखि भोगिरहेको समस्याको समाधान हुनुपर्छ । त्यसपछि बल्ल त्यो नेताले, त्यो मन्त्रीले तपाईँहरूले दिएको खादा, अबिर र फूल डिजर्भ गर्छ,’ उनले भनिन् । उनले आफूले समस्या समाधान भएको दिन पुनः समुदायमा आउने र त्यतिबेला मात्रै अबिर–खादा लगाउने बताइन् । मन्त्री रावलले कतिपय सुकुम्बासीले भोगचलन गरिरहेको जग्गा नकारात्मक सूचीमा परेको हुन सक्ने भन्दै त्यस्ता समस्या समाधानका लागि कानुन र नीतिगत सुधारको विषयमा सरकारले काम गरिरहेको बताइन् ।
‘तपाईँहरूले बसेको जग्गा कहिलेकाहीँ नकारात्मक सूचीमा परेको हुन सक्छ । त्यसको हकमा पनि कुन कानुन ल्याएर, कुन नीति परिवर्तन गरेर सम्बोधन गर्न सकिन्छ भन्ने कुरामा नेपाल सरकार काम गरिरहेको छ,’ उनले भनिन् ।
